CE-markering liften: eisen en procedure
CE-markering liften: eisen en procedure
Elke nieuwe lift die in Nederland wordt geplaatst, moet voorzien zijn van een CE-markering. Zonder CE-markering mag een lift niet in gebruik worden genomen. Maar wat houdt die CE-markering precies in? Welke eisen gelden er? En wie is er verantwoordelijk? In dit artikel leggen we de volledige procedure uit.
Wat is CE-markering?
CE staat voor "Conformite Europeenne" (Europese Conformiteit). De CE-markering geeft aan dat een product voldoet aan de Europese veiligheids-, gezondheids- en milieueisen. Het is geen kwaliteitskeurmerk, maar een wettelijke verplichting om het product op de Europese markt te mogen aanbieden.
Voor liften betekent de CE-markering dat de liftinstallatie voldoet aan alle relevante Europese richtlijnen en dat de conformiteitsbeoordeling correct is uitgevoerd.
Welke richtlijn is van toepassing?
Liften vallen onder de Richtlijn 2014/33/EU, ook wel de Liftenrichtlijn genoemd. Deze richtlijn is van toepassing op:
- Liften die permanent in gebouwen en constructies worden geinstalleerd en bestemd zijn voor het vervoer van personen, of personen en goederen
- Veiligheidscomponenten voor liften die afzonderlijk op de markt worden gebracht
De richtlijn is niet van toepassing op:
- Bouwliften
- Kabelbanen
- Liften speciaal ontworpen voor militaire doeleinden
- Mijnliften
- Hefplatforms met een snelheid van maximaal 0,15 m/s
Wie is verantwoordelijk voor de CE-markering?
De verantwoordelijkheden zijn verdeeld over drie partijen:
De installateur
De partij die de lift installeert in het gebouw is verantwoordelijk voor:
- Het ontwerp van de liftinstallatie
- De installatie en montage
- De conformiteitsbeoordeling
- Het aanbrengen van de CE-markering
- Het opstellen van de EU-conformiteitsverklaring
De fabrikant van veiligheidscomponenten
De producent van veiligheidscomponenten (vangrem, snelheidsbegrenzer, deursloten, buffers) is verantwoordelijk voor de CE-markering van die individuele componenten.
De aangemelde instantie (Notified Body)
Een onafhankelijke keuringsinstantie die is aangemeld bij de Europese Commissie. Deze instantie voert de conformiteitsbeoordeling uit en verleent het EU-typeonderzoek certificaat.
De conformiteitsbeoordelingsprocedure
De Liftenrichtlijn biedt verschillende procedures voor de conformiteitsbeoordeling. De meest gebruikte zijn:
Voor de liftinstallatie
Optie 1: Eindcontrole per lift (Bijlage V) Elke individuele lift wordt door een aangemelde instantie gekeurd voordat hij in gebruik wordt genomen. Dit is de meest gebruikelijke procedure in Nederland.
Optie 2: Productiekwaliteitsborging (Bijlage XII) De installateur heeft een goedgekeurd kwaliteitssysteem. Een aangemelde instantie controleert steekproefsgewijs of de liften aan de eisen voldoen.
Optie 3: Productkwaliteitsborging (Bijlage XIV) Vergelijkbaar met optie 2, maar gericht op het eindproduct in plaats van het productieproces.
Voor veiligheidscomponenten
Veiligheidscomponenten moeten apart worden beoordeeld via:
- EU-typeonderzoek (Bijlage IV): een aangemelde instantie onderzoekt een representatief exemplaar
- Aangevuld met productiekwaliteitsborging, productkwaliteitsborging of productverificatie
Wat wordt er gecontroleerd bij de eindcontrole?
Bij de eindcontrole (de meest voorkomende procedure) controleert de aangemelde instantie onder meer:
Documentatie
- Technisch constructiedossier
- EU-conformiteitsverklaringen van veiligheidscomponenten
- Installatietekeningen
- Hydraulisch en/of elektrisch schema
- Risicoanalyse
Fysieke inspectie
- Correcte installatie volgens het ontwerp
- Vrije ruimten in de schacht (boven, onder, zijkant)
- Bevestiging van geleidingen en draagconstructie
- Montage van veiligheidscomponenten
Functionele testen
- Werking van de vangrem
- Werking van de snelheidsbegrenzer
- Functioneren van deursloten en deurvergrendelingen
- Noodcommunicatie (tweewegcommunicatie)
- Noodverlichting
- Overbelastbeveiliging
- Nivelleringsnauwkeurigheid
Proefbelasting
De lift wordt belast met 125% van de nominale belasting om te controleren of alle veiligheidsvoorzieningen correct werken.
De EU-conformiteitsverklaring
Na succesvolle conformiteitsbeoordeling stelt de installateur de EU-conformiteitsverklaring op. Dit document bevat:
- Naam en adres van de installateur
- Beschrijving van de lift (type, serienummer, locatie)
- Verwijzing naar de toegepaste geharmoniseerde normen
- Nummer van de aangemelde instantie
- Verwijzing naar het EU-typeonderzoek certificaat
- Handtekening van de bevoegde persoon
Dit document moet bij de lift worden bewaard en op verzoek beschikbaar zijn voor de toezichthouder.
Geharmoniseerde normen
De Liftenrichtlijn verwijst naar geharmoniseerde normen die de technische eisen concretiseren. De belangrijkste zijn:
| Norm | Onderwerp |
|---|---|
| EN 81-20 | Veiligheidsregels voor het vervaardigen en aanbrengen van liften (personenliften en goederenliften) |
| EN 81-50 | Veiligheidsregels voor het vervaardigen en aanbrengen van liften (ontwerp, berekeningen, keuringen) |
| EN 81-70 | Toegankelijkheid van liften voor personen met een handicap |
| EN 81-72 | Brandweerliften |
| EN 81-73 | Gedrag van liften bij brand |
Het toepassen van deze normen geeft een "vermoeden van conformiteit" met de essientiele eisen van de richtlijn.
CE-markering en bestaande liften
De CE-markeringsplicht geldt voor nieuwe liften. Bestaande liften die voor de invoering van de Liftenrichtlijn zijn geplaatst, hoeven niet achteraf te worden voorzien van een CE-markering.
Wel geldt dat bij een ingrijpende modificatie van een bestaande lift, de lift als "nieuw" kan worden beschouwd. In dat geval is een nieuwe conformiteitsbeoordeling en CE-markering nodig. De keuringsinstantie beoordeelt per geval of een modificatie als "ingrijpend" wordt aangemerkt.
Veelgestelde vragen
Wat kost een CE-markering keuring?
De kosten voor een eindcontrole (CE-markering keuring) liggen doorgaans tussen EUR 1.500 en EUR 3.500, afhankelijk van het type lift en de complexiteit van de installatie.
Hoe lang duurt het proces?
De eindcontrole zelf duurt meestal een halve dag tot een hele dag. De doorlooptijd van aanvraag tot certificaat is doorgaans twee tot vier weken, afhankelijk van de planning van de aangemelde instantie.
Kan ik dezelfde partij inschakelen voor CE-markering en periodieke keuring?
Ja, de aangemelde instantie die de eindcontrole uitvoert, kan ook de periodieke keuringen verzorgen. Er is geen wettelijke verplichting om van instantie te wisselen.
Wat als de eindcontrole tekortkomingen oplevert?
Dan mag de lift niet in gebruik worden genomen totdat de tekortkomingen zijn verholpen en de eindcontrole alsnog met goed resultaat is afgerond.
Conclusie
De CE-markering is een wettelijke vereiste voor elke nieuwe lift in Nederland. De procedure borgt dat de lift voldoet aan de Europese veiligheidseisen voordat deze in gebruik wordt genomen. Als gebouweigenaar of opdrachtgever is het belangrijk om te weten dat de installateur verantwoordelijk is voor de CE-markering, maar dat je als eigenaar de verantwoordelijkheid draagt voor de periodieke keuringen daarna.
Zoek je een keuringsinstantie voor de eindcontrole of periodieke keuring van je lift? Via Liftkeuringvergelijken.nl vergelijk je de aangewezen instanties en vraag je direct een offerte aan.